Quà Tết cho gia đình: khác quà công sở ở chỗ nào
Quà cho người nhà dễ hơn quà công sở ở một điểm lớn: mình biết rõ người nhận, và hỏi thẳng cũng không sao.
Nhưng nó có mấy chuyện tế nhị riêng mà quà công sở không có — chủ yếu quanh tiền và kỳ vọng.
Điểm khác lớn nhất: hỏi thẳng tốt hơn đoán
Ngược hẳn với quan hệ công việc. Trong nhà, câu "má thích cái gì" hoặc "nhà mình đang thiếu gì" là câu bình thường, và người lớn thường quý vì nó cho thấy mình muốn tặng đúng thứ họ cần.
Với người lớn tuổi, câu trả lời hay gặp là "má có gì đâu, con để tiền mà lo". Lúc đó cách nhiều người dùng là hỏi cụ thể hơn — hỏi về một thứ đang hỏng, một thứ họ hay nhắc, hoặc hỏi người nhà khác.
Cha mẹ và người lớn tuổi
Vài điều thực tế đã nói ở bài tặng theo tuổi, gom lại:
- Món dễ dùng, không cần học cách dùng — thiết bị nhiều nút thường nằm trong hộp.
- Không quá nặng — họ còn phải di chuyển nó khi lau dọn.
- Thứ dùng hằng ngày thường được quý hơn thứ để trưng.
- Nếu tặng vật phẩm thì nói ý nghĩa rõ ràng — ở đây người nhận thường muốn nghe, khác quà công sở.
Và một điều đáng nhớ: với nhiều người lớn tuổi, thứ họ mong nhất là con cháu về. Món quà là phần thêm.
Anh chị em và các nhánh trong họ
Đây là chỗ dễ sinh so bì nhất, và nguyên tắc giống hệt quà công sở: trong cùng một nhóm thì nên đồng đều.
Vài điều giúp tránh chuyện:
- Cùng mức cho các nhánh ngang nhau — không nhất thiết cùng món, nhưng nên cùng tầm.
- Nếu một nhánh khó khăn hơn và muốn giúp thêm thì nên làm riêng, không lồng vào quà Tết trước mặt mọi người.
- Trẻ con trong họ — nên đồng đều, vì trẻ so sánh với nhau rất nhanh và người lớn cũng để ý.
Chuyện tiền mừng
Đây là phần tế nhị nhất trong quà Tết gia đình, và nó khác nhau rất nhiều theo nếp mỗi nhà.
Vài điều thực tế mà nhiều gia đình đồng ý:
- Đồng đều với trẻ cùng lứa — trẻ có so, và người lớn cũng thấy.
- Bàn trước với vợ chồng về mức và về danh sách, thay vì mỗi người tự làm rồi lệch nhau.
- Chuẩn bị sẵn phong bao lẻ — thiếu giữa chừng là tình huống lúng túng.
- Không so mức với nhà khác — mỗi nhà một hoàn cảnh, và chạy đua khoản này là gánh nặng không cần thiết.
Điểm cuối đáng nhấn: đây là khoản dễ vượt khả năng nhất trong cả dịp Tết, vì nó lặp lại nhiều lần và mỗi lần đều thấy nhỏ.
Khi điều kiện năm nay eo hẹp
Chuyện xảy ra với ai cũng có lúc, và trong nhà thì dễ nói hơn ở công ty:
- Nói thật với người thân nếu quan hệ cho phép — phần lớn người nhà hiểu, và họ lo cho mình hơn là mong quà.
- Món tự làm hoặc đặc sản nơi mình ở — mang ý nghĩa riêng mà không đắt.
- Về sớm và ở lâu hơn — với cha mẹ thì đây thường là thứ đáng giá nhất.
Điều không nên: vay mượn để giữ thể diện trước họ hàng. Không dịp Tết nào đáng đổi bằng một năm khó khăn.
Chia việc trong nhà
Một điều ít được nhắc: việc lo quà Tết cho cả hai bên nội ngoại thường dồn lên một người trong nhà.
Cách nhiều gia đình làm cho nhẹ:
- Mỗi người lo bên nhà mình — biết rõ hơn và cũng công bằng hơn.
- Chốt ngân sách chung trước, rồi mới chia.
- Một danh sách chung để không sót ai và không trùng.
Quà cho con cháu trong nhà
Nhóm này có mấy đặc điểm riêng:
- Trẻ so sánh với nhau ngay lập tức — nên đồng đều trong cùng lứa quan trọng hơn món hay.
- Hỏi cha mẹ trước với món lớn — nhà người ta có thể đang hạn chế thứ gì đó, hoặc đã mua rồi.
- Đồ chơi có tiếng hoặc chiếm chỗ — nên cân nhắc, vì người phải sống với nó là cha mẹ đứa trẻ.
- Sách và đồ dùng học tập thường được cha mẹ hoan nghênh, dù trẻ có thể chưa thích bằng đồ chơi.
Khi hai bên nội ngoại có nếp khác nhau
Chuyện rất thường gặp với vợ chồng trẻ: một bên coi trọng quà cáp, một bên xuề xòa; một bên mừng tuổi lớn, một bên nhỏ.
Cách nhiều nhà xử:
- Theo nếp của từng bên khi về bên đó — không áp chuẩn của nhà này sang nhà kia.
- Nhưng giữ tổng chi cân bằng giữa hai bên, vì đây là chỗ dễ sinh chuyện giữa hai vợ chồng.
- Bàn trước chứ đừng để tới lúc đang ở quê mới tính.
Điểm cuối là điều đơn giản nhất mà cũng hay bị bỏ qua nhất — và phần lớn căng thẳng dịp Tết trong nhà bắt đầu từ việc không bàn trước.