Quà Tết cho sếp: chuyện đi Tết và mấy điều tế nhị
Quà Tết cho sếp có phần chung với các dịp khác, đã nói ở bài riêng. Bài này nói phần chỉ Tết mới có: nếp đi Tết, tức là tới nhà.
Đây là chỗ nhiều người lúng túng nhất, vì nó vượt khỏi phạm vi công việc.
Có nên đi không
Câu trả lời phụ thuộc nếp của nơi làm việc, không phải phụ thuộc mình muốn hay không.
- Nếu cả phòng có nếp đi thì đi cùng là bình thường và nhẹ nhàng nhất.
- Nếu không ai đi thì mình đi riêng dễ thành lạc lõng, và có thể bị hiểu khác.
- Nếu được mời thì đó là lời mời thật, và nên đi nếu sắp xếp được.
Cách biết chắc nhất: hỏi đồng nghiệp lâu năm. Đây là câu hỏi bình thường và không ai thấy lạ.
Đi theo nhóm hay đi riêng
Với phần lớn người, đi theo nhóm là lựa chọn hợp lý hơn:
- Không tạo cảm giác riêng tư giữa mình và cấp trên.
- Chia được quà chung, nhẹ cho mọi người.
- Buổi thăm tự nhiên hơn, không ai phải cố tìm chuyện nói.
Đi riêng hợp hơn khi quan hệ đã thân ngoài công việc, hoặc khi mình có lý do riêng — cùng quê, quen gia đình từ trước.
Thời điểm
Vài điều thực tế:
- Tránh mùng một — ngày này phần lớn nhà dành cho gia đình và họ hàng gần.
- Từ mùng hai trở đi là khoảng phổ biến để thăm hỏi.
- Báo trước — nhắn một tin hỏi khi nào tiện. Tới bất ngờ là điều nên tránh, vì nhà người ta cũng có lịch riêng.
- Giờ hợp lý — tránh giờ cơm trừ khi được mời ở lại.
Điểm thứ ba quan trọng nhất và cũng hay bị bỏ qua nhất: hỏi trước.
Mang gì
Nếu đã tặng quà ở công ty rồi thì tới nhà không cần mang món lớn nữa. Nếp phổ biến:
- Một món nhỏ mang tính lễ nghĩa — bánh, trái cây, trà.
- Nếu nhà có trẻ nhỏ thì chuẩn bị sẵn bao lì xì.
- Nếu chưa tặng ở công ty thì đây là dịp trao, và trao lúc mới tới chứ không phải lúc về.
Ở lại bao lâu
Đây là câu hỏi nhiều người ngại hỏi. Nguyên tắc chung: ngắn hơn mình nghĩ.
Một buổi thăm Tết thường chỉ nên kéo dài chừng nửa tiếng tới một tiếng, trừ khi được mời ở lại ăn. Nhà người ta còn nhiều khách khác, và ngồi lâu làm chủ nhà khó xử.
Dấu hiệu nên về: có khách mới tới, hoặc câu chuyện đã lặp vòng thứ hai.
Nếu được mời ở lại ăn
- Từ chối một lần rồi nhận nếu được mời lại — nếp lịch sự quen thuộc.
- Nếu nhận thì phụ dọn, nhất là người trẻ trong nhóm.
- Không uống quá chén — điều này quan trọng nhất trong cả bài. Uống say ở nhà sếp là chuyện người ta nhớ rất lâu, và nhớ theo cách không hay.
Điểm cuối đáng nhấn với người trẻ mới đi làm: không ai đánh giá thấp người từ chối ly rượu, nhưng nhiều người nhớ mãi người uống quá.
Nếu không đi được
Hoàn toàn bình thường, và có nhiều cách thay thế:
- Tặng quà ở công ty trước Tết — với phần lớn nơi làm việc thì đây là đủ.
- Nhắn tin chúc Tết riêng, có nội dung cụ thể.
- Gọi điện nếu quan hệ đủ gần.
Ở nhiều nơi làm việc hiện nay, nếp đi Tết nhà sếp đã nhạt đi nhiều — nhất là công ty có yếu tố nước ngoài hoặc công ty trẻ. Không đi không có nghĩa là thiếu lễ nghĩa.
Điều nên tránh
- Đi một mình khi cả phòng không ai đi — dễ bị hiểu là muốn tạo quan hệ riêng.
- Mang quà quá lớn tới nhà — ở nhà riêng thì món đắt càng đặt người nhận vào thế khó hơn ở công ty.
- Nói chuyện công việc — đây là nhà người ta, không phải phòng họp.
- Ở lại quá lâu.
Nếu sếp tới nhà mình
Tình huống ngược lại cũng có, nhất là với nhóm làm việc thân thiết. Vài điều thực tế:
- Không cần chuẩn bị quá cầu kỳ — sự thoải mái quan trọng hơn sự long trọng, và cỗ bàn linh đình làm khách áy náy.
- Dọn gọn lối vào và phòng khách — hai chỗ khách thấy, như đã nói ở bài bày nhà.
- Giới thiệu người nhà một cách tự nhiên; đây là phần làm buổi thăm ấm hơn.
- Không nói chuyện công việc — nguyên tắc này đúng cho cả hai chiều.
Với người mới vào làm
Năm đầu ở một nơi mới thì chưa biết nếp, và đây là tình huống hay lúng túng nhất. Cách gọn nhất:
- Hỏi một đồng nghiệp lâu năm xem phòng mình có nếp gì.
- Làm theo số đông — cùng góp quà chung nếu có, cùng đi nếu cả nhóm đi.
- Không làm nổi bật hơn người khác ở năm đầu, cả về mức quà lẫn về việc thăm hỏi.
Năm sau đã biết nếp thì tự khắc thoải mái hơn.