Quà tết khi nhà có hai bên nội ngoại

Ba bài trước nói quà tết cho gia đình, về quê chia sao cho đều, và quà cho ông bà người lớn tuổi. Bài này nói một chuyện tưởng nhỏ mà làm nhiều cặp vợ chồng căng thẳng mỗi năm: hai bên nội ngoại.

Phần lớn mâu thuẫn ở đây không phải vì tiền, mà vì một bên thấy bên kia được ưu ái hơn — và chuyện đó ít khi được nói ra thẳng.

Bàn trước, càng sớm càng tốt

1. Bàn từ đầu tháng chạp, đừng bàn lúc đang đứng trong siêu thị.
2. Thống nhất tổng ngân sách cho quà tết trước khi chia cho ai.
3. Chia đôi tổng đó cho hai bên là điểm khởi đầu đơn giản và ít cãi nhất.
4. Rồi mới điều chỉnh theo hoàn cảnh, và điều chỉnh thì phải nói rõ lý do.
5. Viết ra giấy — nghe kỹ tính nhưng nó chấm dứt phần lớn tranh luận.

Công bằng không có nghĩa là giống hệt

• Hai bên có nhu cầu khác nhau: bên cần thuốc men, bên cần đồ dùng, bên thích đồ ăn.
• Giá trị nên tương đương, còn món thì tuỳ người nhận thích gì.
• Một bên đông người hơn thì tổng có thể nhiều hơn, nhưng phần cho ông bà nên tương đương.
• Nói rõ cách mình chia nếu ai đó hỏi; minh bạch dập tắt suy đoán.
• Đừng so từng món — cách đó không bao giờ dẫn tới đâu tốt.

Khi hai bên khác điều kiện

• Một bên khá hơn hẳn thì quà cho bên khó hơn có thể thiên về thứ dùng được ngay.
• Không cần giải thích với bên khá hơn nếu họ không hỏi; và nếu hỏi thì nói thật.
• Đừng biếu bên khá để "cho bằng" nếu điều đó làm mình phải cắt phần cần thiết ở chỗ khác.
• Người khá hơn thường hiểu; người khó hơn thì cần sự tế nhị hơn.

Khi ở xa một bên

• Về được một bên thì gửi quà cho bên kia, kèm một cuộc gọi vào đúng ngày.
• Luân phiên năm này bên nội năm sau bên ngoại là cách nhiều nhà dùng, và nên thống nhất từ sớm.
• Nói trước với cả hai bên chứ đừng để tới sát tết mới báo.
• Gọi video vào giờ cả nhà bên kia đang quây quần — thứ này có giá trị thật, không phải cho có.
• Về sau tết cũng được; đông đúc qua rồi lại còn nói chuyện được nhiều hơn.

Anh chị em cùng góp cho ông bà

• Góp chung một phần lớn thường hơn mỗi người một món nhỏ rời rạc.
• Người thu tiền nên là một người, và công khai tổng thu tổng chi.
• Ai khó thì góp ít hoặc góp công, và đừng ai nhắc tới chuyện đó nữa.
• Tên tất cả anh chị em trên món quà nếu cả nhóm đồng ý vậy.
• Bàn qua nhóm trò chuyện chung từ sớm, tránh gọi nhau vào phút chót.

Khi hai vợ chồng không cùng ý

• Nghe lý do của người kia trước — thường phía sau là một áp lực với gia đình họ mà mình chưa biết.
• Không nói "nhà anh" và "nhà em" khi đang bàn; cách nói đó tự nó tạo hai phe.
• Tách chuyện tiền khỏi chuyện tình cảm: bàn số trước, bàn cảm xúc sau.
• Không lôi chuyện năm ngoái ra giữa lúc đang bàn năm nay.
• Nếu năm nào cũng căng vì chuyện này thì vấn đề không nằm ở quà; nên nói chuyện vào lúc khác trong năm.

Khi bị so sánh

• Có người sẽ so quà nhà mình với quà của anh chị em khác — chuyện này xảy ra và không tránh được.
• Không cần đua: mình chi theo khả năng của mình.
• Trả lời ngắn và nhẹ: "năm nay nhà con làm vậy ạ" là đủ.
• Không giải thích hoàn cảnh để mong được thông cảm.
• Người thật sự quý con cháu không đo bằng giá trị gói quà.

Ghi lại cho năm sau

• Ghi năm nay đã tặng gì, cho ai, bao nhiêu.
• Ghi món nào được đón nhận và món nào để nguyên.
• Ghi cả việc năm nay về bên nào nếu nhà mình luân phiên.
• Sang năm mở ra là bàn xong trong mười phút, thay vì bàn lại từ đầu.
• Ghi cả những câu người nhà nói ra về thứ họ cần — đây là nguồn ý tưởng tốt nhất.

Một điều đáng nhớ

Ông bà hai bên phần lớn mong con cháu về nhiều hơn mong gói quà to. Điều này nghe sáo nhưng ai từng hỏi thẳng người lớn tuổi đều nhận được câu trả lời như vậy.

Nên nếu năm nay eo hẹp, hãy ưu tiên thời gian có mặt — phần đó không mua được và cũng không ai so được.

Câu hỏi thường gặp