Khi mình là sếp nhận quà Tết: nhận thế nào, từ chối ra sao, và đặt nếp cho cả phòng
Bốn bài trước của mục này nói quà Tết cho sếp và chuyện đi Tết, Tết đầu tiên ở công ty mới, chuyện không tặng quà Tết cho sếp thì có sao không, và đi Tết nhà sếp thì tới lúc nào ở bao lâu. Bài này đổi vai: khi bạn là người quản lý và nhân viên mang quà tới.
Nhiều người ở vị trí này thấy khó xử: nhận thì ngại, từ chối thì sợ nhân viên nghĩ mình khó tính. Cách gỡ nằm ở chỗ đặt nếp trước, đừng xử từng ca.
Đặt nếp từ đầu, và nói ra
Việc hiệu quả nhất diễn ra trước mùa Tết vài tuần: nói rõ với cả phòng bạn muốn mọi thứ thế nào. Một đoạn ngắn trong buổi họp là đủ.
- "Cuối năm nhà mình không có lệ tặng quà cho quản lý, mọi người đừng bận tâm chuyện đó."
- Hoặc nếu bạn muốn giữ một chút không khí: "Nếu có thì mình làm chung cả phòng thôi, đừng ai tặng riêng."
Nói ra một lần thì cả phòng nhẹ hẳn, nhất là những người đang lo không biết có phải tặng hay không — bài về không tặng quà Tết cho sếp ở mục này đã mô tả nỗi lo đó từ phía nhân viên.
🔴 Ranh giới nên giữ
- Không nhận tiền mặt hoặc tương đương tiền từ nhân viên hay từ đối tác, trong mọi trường hợp.
- Không nhận quà từ người đang chờ bạn đánh giá, xét duyệt, hoặc đang trong quá trình tuyển dụng. Đây là lằn ranh rõ nhất và nên nói ra trước.
- Không nhận quà lớn hơn mức thông thường, kể cả từ người thân thiết.
- Không nhận từ nhà thầu, nhà cung cấp đang đấu thầu hoặc đang thương lượng hợp đồng.
- Kiểm quy định của công ty về quà tặng và về ngưỡng phải khai báo. Nếu chưa có quy định thì đây là dịp tốt để đề xuất một quy định đơn giản.
Phép thử vẫn là câu quen thuộc: bạn có kể chuyện này cho cả phòng nghe mà không thấy khó xử không?
Từ chối mà không làm ai tổn thương
- Nói ngay tại chỗ, đừng giữ lại vài ngày rồi mới trả.
- Viện quy định hoặc viện nếp của mình, đừng viện lý do gì liên quan tới người tặng.
- Cảm ơn phần ý trước khi nói phần từ chối.
- Đề nghị cách thay thế: "Em để phần này cho cả phòng cùng dùng nhé" — cách này giữ được thiện chí của người tặng mà không ai mất mặt.
- Không nhắc lại chuyện đó với người khác trong phòng.
Khi đã nhận: giữ cho công bằng
- Đừng để việc ai tặng gì ảnh hưởng tới đánh giá công việc. Nghe hiển nhiên, nhưng cả phòng luôn quan sát và họ nhận ra rất nhanh.
- Nếu nhận của người này thì đừng từ chối người kia trong cùng mức. Không đều tay là chỗ sinh chuyện.
- Chia lại cho cả phòng với những món chia được — trái cây, bánh kẹo. Cách này gần như luôn được đón nhận.
- Đáp lại bằng quà cho cả nhóm thay vì tặng riêng từng người; bài về quà Tết cho nhân viên ở mục khác của trang này nói kỹ hơn.
Đi Tết nhà bạn: đặt giới hạn từ sớm
Nếu bạn không muốn nhân viên tới nhà, hãy nói trước và nói nhẹ nhàng: "Mọi người nghỉ ngơi với gia đình, đừng bận tâm tới chỗ mình." Nhiều nhân viên sẽ thở phào, vì việc đi Tết nhà sếp tốn của họ cả ngày lẫn tiền.
Nếu bạn mở cửa đón khách, hãy đón đều tay: đừng mời riêng vài người, và đừng để người tới sau cảm thấy mình là khách hạng hai.
Với quà từ đối tác
- Chuyển cho bộ phận phụ trách nếu công ty có quy trình; nếu không thì ít nhất báo cho cấp trên biết.
- Món chia được thì để cả phòng cùng dùng và nói rõ nguồn gốc.
- Giữ mọi thứ minh bạch — điều bảo vệ bạn tốt nhất là mọi người đều biết.
- Với đối tác gửi quà rất lớn, gửi trả kèm một lời cảm ơn lịch sự là cách xử an toàn và không làm hỏng quan hệ.
Điều nhân viên nhớ lâu hơn cả
Không phải chuyện bạn nhận hay không nhận, mà là bạn có công bằng hay không, và bạn có làm cho mùa Tết của họ nhẹ đi hay nặng thêm. Một câu nói trước Tết rằng không cần tặng gì, kèm việc chốt lịch nghỉ sớm và trả lương thưởng đúng hẹn, có giá trị hơn mọi món quà.
Nói gọn lại
Nói rõ nếp của mình trước mùa Tết, không nhận tiền mặt và không nhận từ người đang chờ bạn quyết, từ chối ngay tại chỗ bằng cách viện quy định, và chia lại cho cả phòng những gì chia được. Giữ cho đều tay là điều quan trọng nhất — vì cả phòng luôn nhìn thấy nhiều hơn bạn tưởng.