Tết đầu tiên ở công ty mới: có nên tặng sếp không
Bài trước nói quà Tết cho sếp và chuyện đi Tết nói chung. Bài này dành riêng cho một nhóm hay lúng túng nhất: người mới vào làm được vài tháng, và Tết đầu tiên đang tới.
Người mới ở thế khó thật: chưa biết nếp công ty, chưa quen ai đủ thân để hỏi, và sợ cả hai hướng — sợ không làm thì bị coi là vô tâm, sợ làm thì bị coi là nịnh.
Câu trả lời ngắn
Trong phần lớn trường hợp: không cần tặng riêng, và đi theo nếp chung của nhóm là đủ.
Người mới mà tặng riêng sếp một món đáng kể thì gần như luôn bất lợi — đồng nghiệp để ý, sếp cũng khó xử, và bản thân mình đặt ra một tiền lệ phải theo mọi năm sau.
Việc đầu tiên nên làm: hỏi
- Hỏi một đồng nghiệp cùng cấp, người vào trước mình một hai năm. Đây là nguồn tốt nhất — họ nhớ rõ vì mới trải qua.
- Hỏi chung chung: "Tết ở đây mọi người thường làm gì ạ?" Câu này tự nhiên và không lộ ý.
- Nghe xem có nhóm nào đang gom — nếu có thì tham gia, thế là xong.
- Đừng hỏi thẳng sếp, và cũng đừng hỏi nhân sự nếu chỉ là chuyện nếp không chính thức.
Một câu hỏi ngắn thay được cả tháng phân vân. Người mới hỏi là chuyện bình thường, không ai đánh giá.
Ba tình huống thường gặp
- Công ty có nếp gom chung — tham gia theo mức chung, không góp nhiều hơn để nổi bật.
- Công ty không có nếp gì — thì mình cũng không cần khởi xướng. Người mới đứng ra tổ chức là hơi lấn.
- Mỗi người tự làm — chọn mức nhỏ nhất trong khoảng mà mình quan sát được, không cần bằng người làm lâu năm.
Nếu vẫn muốn thể hiện gì đó
Có mấy cách vừa nhẹ vừa an toàn, và thường được đánh giá cao hơn món quà:
- Một tấm thiệp viết tay gửi sếp trực tiếp — cảm ơn về việc cụ thể đã được hướng dẫn trong mấy tháng qua.
- Một món nhỏ cho cả phòng cùng ăn, đặt ở chỗ chung, không tặng riêng ai.
- Chủ động nhận phần việc cuối năm mà mọi người đang ngại — cái này được nhớ lâu hơn nhiều.
- Đến chào và chúc Tết trước khi nghỉ, không cần cầm gì theo.
Điểm chung: chúng nói lên sự có mặt của mình mà không tạo ra khoản nợ nào cho ai.
Mấy điều nên tránh
- Quà đắt hơn mức thu nhập của mình. Người tinh ý nhận ra ngay, và nó gợi câu hỏi không hay.
- Tặng riêng sếp mà không tặng ai khác, nhất là khi ngồi cùng phòng.
- Nhắc tới chuyện thử việc hay chuyện ký hợp đồng khi trao. Đây là chỗ biến món quà thành một lời đề nghị.
- Hỏi đồng nghiệp "cậu tặng bao nhiêu" — câu này làm người được hỏi khó xử.
- Đi theo lời khuyên của một người duy nhất; nghe hai ba người rồi lấy mức giữa.
Nếu chưa qua thử việc
- Càng nên nhẹ. Lúc này mọi cử chỉ đều dễ bị đọc thành ý đồ.
- Thiệp và lời chúc là đủ, không cần gì hơn.
- Đừng để chuyện quà ảnh hưởng tới tâm lý làm việc — cái quyết định kết quả thử việc là công việc, không phải giỏ quà.
- Nếu công ty có quy định về quà thì hỏi nhân sự cho rõ.
Khi công ty làm việc từ xa
Nhiều nơi bây giờ ít gặp mặt, và điều đó đổi khá nhiều thứ:
- Không gặp mặt thì đừng cố gửi quà tận nhà nếu chưa được cho địa chỉ — gửi tới nhà riêng của sếp khi mới quen là hơi lấn.
- Một tin nhắn riêng, viết tử tế, có sức nặng hơn mình tưởng khi cả năm chỉ gặp nhau qua màn hình.
- Nếu nhóm có buổi gặp cuối năm thì đó là dịp tự nhiên nhất — đi dự đã là phần lớn ý nghĩa.
- Đừng nhắn lúc nửa đêm hay đúng giao thừa nếu sếp ở múi giờ khác.
Một cách nghĩ cho nhẹ đầu
Người mới hay tưởng chuyện quà Tết là một phép thử. Thực tế thì gần như không ai nhớ người mới năm đó tặng gì — cái người ta nhớ là mình làm việc thế nào trong mấy tháng đầu.
Nên nếu đang phân vân quá lâu về chuyện này, thì đó là dấu hiệu nên dừng phân vân: chọn phương án nhẹ nhất, rồi quay lại lo phần thật sự quan trọng.
Năm sau thì khác
Qua một cái Tết là mình đã biết nếp, biết ai làm gì, biết mức nào là bình thường. Năm đầu chỉ cần quan sát và không làm sai; từ năm thứ hai mới là lúc làm theo cách của mình.
Nên nếu năm nay thấy mình làm hơi ít so với người khác thì cũng không sao — đó là điều bình thường với người mới, và không ai nhớ lâu.