Chúc tết: gọi ai, nhắn ai, và lúc nào

Ba bài trước nói lời chúc tết cho thật lòng, chúc người đang gặp chuyện, và những câu chúc nên tránh. Bài này nói phần kỹ thuật mà ít ai bàn: gọi hay nhắn, và vào lúc nào.

Cùng một lời chúc, gọi điện và nhắn tin mang hai trọng lượng khác nhau — chọn đúng kênh cũng là một phần của sự tử tế.

Ai nên gọi

• Ông bà và người lớn tuổi — nhiều người không dùng tin nhắn thành thạo, và họ chờ nghe giọng.
• Người ở xa mà cả năm ít gặp.
• Người vừa trải qua chuyện buồn: một cuộc gọi ngắn nói được nhiều hơn chữ.
• Người từng giúp mình việc lớn trong năm.
• Gọi video nếu họ dùng được, nhất là để ông bà thấy mặt cháu.

Ai nhắn là đủ

• Đồng nghiệp và đối tác — trừ khi quan hệ thân hơn mức công việc.
• Người quen sơ: một tin nhắn viết riêng vẫn lịch sự và đúng mực.
• Người đang bận tiếp khách mấy ngày đầu năm.
• Người mình không chắc có tiện nghe không — nhắn trước rồi gọi sau nếu họ trả lời.

🔴 Tin nhắn hàng loạt

• Ai cũng nhận ra ngay khi đọc một câu chúc gửi cho hai trăm người.
• Sai tên hoặc sai xưng hô là lỗi người ta nhớ rất lâu.
• Gửi nhầm câu chúc dành cho sếp sang cho bạn — chuyện này xảy ra mỗi năm.
• Một câu viết riêng cho mười người hơn hẳn một câu chung gửi hai trăm người.
• Nhắc một chi tiết cụ thể về năm qua là cách chắc chắn nhất để tin nhắn không giống ai.
• Không gửi kèm ảnh nặng và video dài cho người lớn tuổi; máy đầy và họ không xoá được.

Giờ giấc

1. Không gọi sau mười giờ tối, trừ giao thừa và trừ người rất thân.
2. Tránh giờ ăn trong mấy ngày đầu năm, nhà nào cũng đông người.
3. Sáng mùng một thì nhắn trước, gọi sau khi họ trả lời.
4. Nhà có trẻ sơ sinh hoặc người bệnh thì nhắn thay vì gọi.
5. Người làm ca đêm thì hỏi giờ nào tiện trước khi gọi.

Nói gì trong một phút

• Chào, xưng tên rõ ràng — người lớn tuổi không phải lúc nào cũng lưu số.
• Hỏi thăm một câu thật, không phải câu xã giao.
• Chúc ngắn và cụ thể, đừng đọc một tràng.
• Nếu có trẻ con thì cho nói vài câu, ông bà thích phần này nhất.
• Chào tạm biệt rõ ràng thay vì để cuộc gọi lửng lơ.

Chúc qua mạng xã hội

• Viết lên trang cá nhân là chúc cho tất cả — nó không thay được lời chúc riêng cho người thân.
• Nhắn riêng cho người mình thật sự quý, dù đã đăng công khai.
• Không gắn thẻ hàng loạt vào một bài chúc; nhiều người thấy phiền.
• Cẩn thận với ảnh chụp trong nhà khi đăng công khai mấy ngày đi vắng.

Với người ở nước ngoài

• Tính múi giờ trước khi gọi — giao thừa bên mình là giữa đêm hoặc giữa ngày làm việc bên họ.
• Nhắn trước hẹn giờ thay vì gọi bất chợt.
• Gọi video vào lúc cả nhà đang quây quần để họ thấy không khí.
• Người xa nhà mấy ngày này hay tủi; một cuộc gọi ngắn đúng lúc có giá trị rất lớn.

Người mình ngại gọi

• Lâu ngày không liên lạc thì nhắn trước — cho cả hai bên một lối thoát nhẹ nhàng.
• Từng có va chạm: một lời chúc ngắn, không nhắc chuyện cũ, không giải thích gì.
• Không chúc ai kèm lời nhờ vả, dù nói nhẹ tới đâu.
• Họ không trả lời thì thôi, đừng nhắn lại lần hai để hỏi sao không thấy hồi âm.

Khi mình là người nhận

• Trả lời được thì trả lời, dù chỉ một câu ngắn.
• Không nhất thiết phải trả lời ngay; mấy ngày tết ai cũng bận.
• Tin nhắn hàng loạt cũng là một ý tốt — không cần khó chịu vì nó.
• Người gọi vào lúc bất tiện thì nhắn lại hẹn giờ khác, đừng để lỡ luôn.

Ghi lại để năm sau đỡ quên

• Đánh dấu ai mình đã chúc ngay trong lúc làm, kẻo cuối ngày không nhớ.
• Ghi ai chúc mình trước để năm sau nhớ chúc lại.
• Ghi số điện thoại của người lớn tuổi vào một chỗ cố định, có cả số của người nhà họ.
• Người năm nay đang có tang thì ghi lại để năm sau biết cách chúc cho phải.

Một cách làm nhẹ đầu

Lập một danh sách ngắn từ trước tết: ai gọi, ai nhắn, và ngày nào. Rải ra vài ngày thay vì dồn vào sáng mùng một.

Cách này vừa đỡ mệt, vừa khiến từng lời chúc được viết ra tử tế hơn — mà đó mới là thứ người nhận cảm được.

Câu hỏi thường gặp