Quà Tết cho anh chị em trong nhà: đừng để thành cuộc so sánh ai biếu nhiều hơn
Mục quà Tết cho gia đình đã có bài về khác quà công sở ở chỗ nào, quà về quê, quà cho ông bà, hai bên nội ngoại, gửi từ xa và năm đầu làm dâu làm rể. Bài này nói về một chuyện ít ai viết thành bài nhưng nhà nào cũng có: quà Tết giữa anh chị em ruột, và quà mà anh chị em cùng biếu bố mẹ. Mỗi người một hoàn cảnh, và Tết là lúc hoàn cảnh đó hiện ra rõ nhất qua những món quà đặt cạnh nhau.
Chuyện so bì đến từ đâu
- Bố mẹ vô tình khen quà của người này trước mặt người kia.
- Họ hàng hỏi “năm nay đứa nào biếu gì”.
- Người khá giả biếu to, người đang khó thấy ngại về nhà.
- Dâu, rể so sánh quà mình mang về với quà của anh chị em bên kia.
- Người ở xa gửi tiền, người ở gần lo việc, mỗi bên thấy mình thiệt.
Bàn trước trong nhóm gia đình
Cách đơn giản nhất để tránh so bì là bàn trước, từ khoảng giữa tháng Chạp, trong nhóm tin nhắn của anh chị em, không có bố mẹ:
- Năm nay bố mẹ cần gì: sửa nhà, thay tủ lạnh, khám sức khoẻ, hay chỉ cần mua sắm Tết.
- Có góp chung một món lớn không, hay mỗi người tự biếu.
- Ai lo việc gì: người ở gần lo đi chợ, dọn nhà; người ở xa góp phần tiền hoặc lo vé xe, vé máy bay cho nhau.
Góp chung theo khả năng, không phải chia đều
Chia đều nghe công bằng nhưng không phải lúc nào cũng công bằng. Người lương cao góp nhiều hơn, người đang khó góp ít hoặc góp bằng công. Điều quan trọng là: không ai phải nói ra mình góp bao nhiêu trước mặt bố mẹ và họ hàng. Món quà đứng tên chung “các con”, không tách từng phần.
Quà cho nhau giữa anh chị em
Nhiều nhà có lệ anh chị em tặng quà nhỏ cho nhau, cho các cháu. Giữ ở mức tượng trưng và đều nhau: mỗi cháu một phong bao như nhau, mỗi nhà một món nhỏ như nhau. Đừng để anh chị khá giả tặng em món đắt tiền trước mặt cả nhà; nếu muốn giúp em nhiều hơn, giúp riêng, lúc khác.
🔴 Khi có anh chị em đang khó khăn
Đây là phần quan trọng nhất của bài. Năm nào cũng có nhà có người đang gặp chuyện: mất việc, làm ăn thua lỗ, ly hôn, ốm đau. Với họ, Tết về nhà là áp lực: không có quà to, sợ bị hỏi, sợ bị so. Có người vì vậy mà không về. Mấy việc gia đình có thể làm:
- Nhắn riêng: “Năm nay em cứ về, quà bố mẹ để chị lo, em góp công là được.”
- Không hỏi chuyện tiền, chuyện công việc trước mặt mọi người.
- Nhờ bố mẹ, nếu được, đừng nhắc ai biếu gì.
- Giúp đỡ thật thì làm riêng, không làm trước mặt họ hàng để thành ơn.
Một cái Tết cả nhà đủ mặt quý hơn mọi món quà.
Anh chị em ở xa
Người ở xa không về được thường gửi tiền hoặc quà. Người ở gần nhận và lo. Để không ai thấy thiệt, người ở gần nên báo lại đã dùng tiền vào việc gì, gửi ảnh bố mẹ nhận quà. Người ở xa nên gọi video vào chiều ba mươi hoặc sáng mùng một, để có mặt dù không ở đó.
Khi bố mẹ đã lớn tuổi
Bố mẹ lớn tuổi thường không cần thêm đồ. Món quà có ích nhất có khi là một việc: một lần khám sức khoẻ tổng quát, một người giúp việc theo giờ trước Tết, sửa lại chiếc cầu thang trơn, lắp tay vịn trong nhà tắm. Anh chị em góp chung cho những việc như vậy thì ai cũng thấy đáng, không ai so.
Dâu, rể và quà hai bên
Khi anh chị em đã lập gia đình, quà Tết còn dính tới hai bên nội ngoại. Giữ nguyên tắc: mỗi cặp vợ chồng tự thống nhất phần quà hai bên, không để anh chị em ruột can thiệp vào chuyện đó. Mục quà Tết gia đình đã có bài riêng về hai bên nội ngoại.
Khi bố mẹ vô tình so sánh
Có khi chính bố mẹ, vì vui, khoe với họ hàng “thằng cả mua cho cái ti vi mới”, trong khi đứa út chỉ mang về giỏ trái cây. Không ai cố ý, nhưng người nghe thấy chạnh lòng. Anh chị em có thể nhẹ nhàng nói với bố mẹ trước Tết: “Năm nay tụi con góp chung, bố mẹ cứ nói là quà của các con nhé.” Người khá giả hơn cũng có thể chủ động đứng tên chung thay vì đứng tên riêng món lớn. Nếu lỡ có chuyện so sánh trong bữa cơm, người được khen nên lái câu chuyện sang chỗ khác, ghi nhận công sức của những người lo việc nhà, đi chợ, dọn dẹp mấy ngày Tết.
Quà Tết cho nhau không nhất thiết là đồ
Nhiều gia đình bỏ hẳn việc anh chị em tặng quà cho nhau, thay bằng một hoạt động chung: một bữa ăn ngoài cả nhà trả chung, một chuyến về thăm mộ ông bà, một buổi chụp ảnh gia đình ngày mùng hai. Những thứ đó không ai so được, và năm nào cũng còn lại trong ảnh.
Ghi lại để năm sau nhẹ hơn
Sau Tết, người đứng ra lo tổng kết ngắn trong nhóm: năm nay góp bao nhiêu, đã dùng vào việc gì, còn dư gì. Năm sau chỉ cần nhìn lại là bàn nhanh, không ai thắc mắc.
Nói gọn lại
Quà Tết giữa anh chị em và quà biếu bố mẹ: bàn trước trong nhóm anh chị em, góp chung theo khả năng, đứng tên chung “các con”, không công khai ai góp bao nhiêu. Với người đang khó, nhắn riêng để họ cứ về. Với bố mẹ lớn tuổi, một việc có ích thường hơn một món đồ.