Quà Tết cho khách ăn chay, theo đạo, kiêng rượu: đừng gửi chung một giỏ cho tất cả
Mục quà Tết cho khách hàng đã có bài về chọn quà số lượng lớn, hậu cần, chia nhóm khách, quà cho nhân viên, cửa hàng nhỏ và khách là cơ quan. Bài này nói về một chi tiết dễ bỏ sót khi đặt hàng trăm phần quà giống nhau: trong danh sách có những khách không dùng được những món phổ biến nhất của giỏ quà Tết. Một giỏ có lạp xưởng, rượu vang, mứt nhiều đường gửi tới người ăn chay trường, người theo đạo Hồi, người đang chữa tiểu đường thì phần lớn giỏ sẽ bị cho đi hoặc bỏ.
Những nhóm khách có nhu cầu riêng
- Người ăn chay: chay trường, hoặc chay theo ngày rằm mùng một, chay trong tháng. Nhiều người lớn tuổi, chủ doanh nghiệp theo đạo Phật ăn chay trường.
- Người theo đạo Hồi: không dùng thịt heo, không dùng rượu và thực phẩm có cồn, ưu tiên thực phẩm halal.
- Người kiêng rượu vì bệnh, vì thuốc, vì lựa chọn cá nhân.
- Người kiêng đường: tiểu đường, ăn kiêng.
- Người dị ứng: hạt, đậu phộng, hải sản, sữa.
Làm sao biết khách thuộc nhóm nào
Không cần hỏi thẳng từng người. Thông tin thường nằm sẵn ở người phụ trách khách: những lần mời ăn, đặt tiệc, họ đã gọi món gì, đã từ chối món gì. Trước mùa quà Tết, gửi một bảng ngắn cho từng người phụ trách điền: khách này có ăn chay, kiêng rượu, kiêng heo, kiêng đường, dị ứng gì không. Lưu lại trong hồ sơ khách để năm sau dùng.
Ba biến thể giỏ quà là đủ
Không cần làm riêng cho từng người. Phần lớn nhu cầu được phủ bằng ba mẫu:
- Giỏ chuẩn: cho phần lớn khách.
- Giỏ thuần chay, không cồn: trà, hạt rang mộc, trái cây sấy không đường, bánh chay, mứt ít đường. Giỏ này phủ được người ăn chay, người theo đạo Hồi phần lớn trường hợp, người kiêng rượu.
- Giỏ ít đường, không hạt: cho người kiêng đường, dị ứng hạt.
Đánh dấu rõ trên thùng, trên nhãn giao hàng: mẫu nào, khách nào. Lỗi hay gặp nhất không phải chọn sai món mà là giao nhầm giỏ.
Đọc thành phần kỹ
Món “chay” nhiều khi vẫn có thành phần động vật: bánh có mỡ heo, nước sốt có nước mắm, kẹo có gelatin, mứt có rượu. Với khách theo đạo Hồi, cần để ý cả thành phần có cồn trong bánh, sốt. Chọn sản phẩm có nhãn thành phần rõ, hoặc có chứng nhận chay, chứng nhận halal của nơi cấp đáng tin. Nếu không chắc, chọn món đơn giản như trà, trái cây sấy, hạt.
🔴 Đừng gửi quà có thịt heo, rượu tới khách theo đạo Hồi
Đây là phần quan trọng nhất của bài. Với người ăn chay, nhận một hộp lạp xưởng là sự bất tiện; với người theo đạo Hồi, nhận thịt heo và rượu có thể là sự xúc phạm vô tình đến niềm tin của họ, và họ sẽ nhớ. Đây cũng là lỗi doanh nghiệp hay mắc khi khách là đối tác nước ngoài từ các nước có nhiều người theo đạo Hồi, hoặc người Chăm theo đạo Hồi ở Việt Nam. Kiểm tra danh sách hai lần trước khi giao.
Lời chúc kèm giỏ chay
Không cần ghi “giỏ chay dành riêng cho quý khách”. Khách nhận thấy giỏ hợp với mình là đủ hiểu. Lời chúc vẫn là lời chúc năm mới như mọi khách khác. Với người theo tôn giáo khác, lời chúc năm mới bình an, sức khoẻ là phù hợp; không cần nhắc tới thần tài, ông Táo hay các tín ngưỡng dân gian.
Khách chay theo ngày
Nhiều người ăn chay ngày rằm, mùng một và cả mùng một Tết. Nếu giỏ quà tới đúng những ngày này, món mặn sẽ chưa dùng được ngay. Gửi giỏ sớm trong tháng Chạp, có thêm vài món chay trong giỏ chuẩn, là cách phục vụ cả nhóm này mà không cần thêm biến thể.
Hậu cần: thêm biến thể mà không rối
- Chốt danh sách biến thể sớm, cùng lúc chốt số lượng.
- Đặt nhà cung cấp làm sẵn từng mẫu, dán nhãn màu khác nhau.
- Bảng giao hàng có cột mẫu giỏ.
- Người giao kiểm tra mẫu với danh sách khi giao.
Mục quà cho khách đã có bài riêng về hậu cần quà Tết số lượng lớn.
Quà không phải đồ ăn: lối ra cho mọi nhu cầu
Khi không chắc khách kiêng gì, hoặc danh sách quá đa dạng, có một lối ra đơn giản: chọn quà không phải đồ ăn cho nhóm khách đó. Một bộ ấm chén gốm, một cuốn sổ bìa da, một chậu cây nhỏ, một bộ phong bao lì xì đẹp, một món đồ thủ công. Những món này không vướng chuyện chay mặn, rượu, đường, dị ứng, và thường dùng được lâu hơn giỏ thực phẩm. Nhiều doanh nghiệp làm giỏ chuẩn cho phần lớn khách và một món đồ dùng cho nhóm khách có nhu cầu riêng; hậu cần đơn giản hơn ba mẫu giỏ ăn.
Ghi nhận phản hồi sau Tết
Sau Tết, hỏi nhẹ người phụ trách: khách có nhắc gì về quà không, có món nào không dùng được không. Ghi lại vào hồ sơ khách. Chỉ cần làm một hai năm là danh sách nhu cầu riêng của khách trở nên đầy đủ, và việc chọn quà mỗi năm nhẹ đi rất nhiều. Khách nhận ra công ty nhớ mình ăn chay, nhớ mình không uống rượu, đó là sự chăm sóc mà không giỏ quà đắt tiền nào thay được.
Đừng biến sự khác biệt thành điều phải giải thích
Khách nhận giỏ chay không cần thấy mình được đối xử “đặc biệt”. Giỏ thuần chay nên đẹp ngang giỏ chuẩn, cùng bao bì, cùng thiệp, chỉ khác món bên trong.
Nói gọn lại
Đừng gửi một giỏ cho tất cả. Hỏi người phụ trách khách, làm ba biến thể: chuẩn, thuần chay không cồn, ít đường không hạt, đọc kỹ thành phần, và dán nhãn rõ để không giao nhầm. Đặc biệt không gửi thịt heo, rượu tới khách theo đạo Hồi.